Cập nhật nhu cầu điện trạm sạc: Động thái mới từ Bộ Công Thương

Theo công văn của Bộ Công Thương, các tỉnh, thành cần cập nhật nhu cầu điện, vị trí, thời điểm vận hành và phương án cấp điện của các trung tâm dữ liệu trên địa bàn.

Địa phương cũng phải báo cáo kế hoạch phát triển, nhu cầu điện cho các trạm sạc xe, tàu điện (metro), đường sắt tốc độ cao và các khu phát triển theo mô hình TOD (đô thị lấy các nút giao thông công cộng làm trung tâm).

Đây là những nhóm nhu cầu tiêu thụ điện mới, được dự báo sẽ tăng trưởng nhanh thời gian tới. Trong đó, hạ tầng sạc xe điện nhận được nhiều sự quan tâm nhất do gắn liền với lộ trình điện hóa giao thông, chuyển đổi xanh.

Hiện cả nước có khoảng 6,7 triệu ôtô (khoảng 3% là ôtô điện) và 70 triệu xe máy (4,3% xe điện). Phần lớn phương tiện điện tập trung tại các đô thị lớn, kéo theo nhu cầu cấp thiết về chỗ đỗ xe và hạ tầng sạc điện.

Theo lộ trình chiến lược thực hiện cam kết giảm phát thải về 0 vào 2050, Việt Nam đặt mục tiêu có 50% phương tiện đô thị và toàn bộ xe buýt, taxi sẽ chạy điện giai đoạn tới 2030. Toàn bộ phương tiện giao thông sẽ được chuyển đổi sang chạy bằng điện hoặc năng lượng xanh sau đó 20 năm. Để thiết lập mạng lưới trạm sạc xe điện, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (World Bank), Việt Nam sẽ cần chi 2,2 tỷ USD vào 2030, con số này tăng lên gần 14 tỷ USD vào 2040 và 32,6 tỷ USD đến 2050.

Ngoài cập nhật nhu cầu điện, Bộ Công Thương cũng đề nghị các địa phương rà soát để bổ sung vào quy hoạch những dự án nguồn, lưới điện có sẵn hạ tầng truyền tải, thuận lợi giải phóng mặt bằng, chi phí bồi thường thấp và có khả năng triển khai nhanh. Các dự án tại địa bàn đặc biệt khó khăn hoặc có thể sớm đưa vào vận hành tại miền Bắc cũng được ưu tiên.

Trường hợp đề xuất thêm nhà máy điện than, các tỉnh phải nêu rõ khả năng bố trí mặt bằng, nguồn cung nhiên liệu, công nghệ dự kiến áp dụng, phương án thu hồi và xử lý khí thải cũng như vị trí, quy mô lưu trữ CO2.

Riêng các tỉnh từ Quảng Trị trở ra phía Bắc, Bộ đề nghị rà soát dự án nguồn điện nền và lưới truyền tải có thể triển khai theo cơ chế công trình điện khẩn cấp. Mục tiêu là lựa chọn các dự án có lợi thế hạ tầng (truyền tải, mặt bằng) để kịp vận hành trong giai đoạn năm 2027-2028.

Bộ cũng yêu cầu cập nhật dự án nguồn điện đã có trong quy hoạch tới 2030, nhưng hiện chưa có nhà đầu tư hoặc đề xuất đầu tư. Cùng với đó, danh mục xây mới, nâng cấp các trạm biến áp và đường dây truyền tải 500 kV, 220 kV cũng cần được rà soát.

Động thái được cơ quan quản lý năng lượng đưa ra trong bối cảnh nhiều dự án nguồn và lưới điện không kịp vận hành đến năm 2030 theo quy hoạch. Việc này sẽ ảnh hưởng lớn tới khả năng cung ứng điện và an ninh năng lượng quốc gia.

Do đó, Bộ Công Thương muốn sớm rà soát, điều chỉnh lần nữa Quy hoạch điện VIII và lập danh mục các dự án cấp bách để triển khai ngay, đặc biệt là nguồn điện nền tại các vùng tiêu thụ lớn.

Theo thống kê, đến cuối 2025, tổng công suất nguồn điện toàn hệ thống đạt khoảng 87.600 MW, tăng khoảng 6.400 MW so năm 2024. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tổng công suất nguồn điện toàn hệ thống dự kiến đạt khoảng 183.000-236.000 MW đến 2030. Về lưới điện, Việt Nam dự kiến phát triển hàng chục nghìn km đường dây truyền tải 500 kV và 220 kV cùng nhiều trạm biến áp quy mô lớn nhằm tăng khả năng truyền tải giữa các vùng.

Link gốc